Rozbudowa składowiska odpadów w Radomiu to, zdaniem przedstawicieli spółki Radkom, nie wybór, a konieczność. Obecne składowisko ma ograniczoną pojemność, a jego dalsze funkcjonowanie bez rozbudowy systemu może mieć poważne skutki dla mieszkańców
Jak podkreślają przedstawiciele spółki, inwestycja została poprzedzona szczegółowymi analizami środowiskowymi, geologicznymi i hydrologicznymi. Projekt uzyskał również wymagane opinie instytucji odpowiedzialnych za ochronę środowiska.
Zdaniem zastępcy dyrektora Działu Produkcji Spółki Radkom, Radosława Matysiaka, brak tej inwestycji może jednak doprowadzić do poważnych konsekwencji, zarówno ekonomicznych, jak i organizacyjnych:
Nie ma innej drogi. Niewybudowanie nowego składowiska będzie skutkować dwu, a może nawet trzykrotnym wzrostem cen za zagospodarowanie odpadów dla mieszkańców oraz wymuszonym ograniczeniem ilości odpadów przyjmowanych do ZUOK, skutkującym koniecznością redukcji zatrudnienia. Niestety, ale negatywne efekty tego rozwiązania odczujemy wszyscy.
Radosław Matysiak podkreślał, że nowoczesne składowisko spełniać będzie rygorystyczne normy, a jego funkcjonowanie nie powinno stanowić zagrożenia dla środowiska.
Cała rozmowa poniżej:
Dzień dobry państwu, przed mikrofonem Paweł Wolski. Gościem Dnia Radia Radom jest pan Radosław Matysiak, zastępca dyrektora Działu Produkcji spółki Radkom w Radomiu. Dzień dobry Panu.
Radosław Matysiak: Dzień dobry.
P.W. Każdego dnia, każdy z nas jest producentem specyficznego produktu: odpadów. Nie wymyślono jeszcze technologii, która pozwoliłaby na zagospodarowanie strumienia odpadów w 100%. Dlatego niezbędne jest funkcjonowanie instalacji takich jak zakłady utylizacji i składowiska. Na początek chciałbym poprosić o wyjaśnienie nazewnictwa i różnicy pomiędzy słowami wysypisko i składowisko
R.M. Składowisko odpadów jest instalacją zorganizowaną, nadzorowaną i posiadającą stosowne pozwolenia na użytkowanie i funkcjonowanie. Eksploatowane jest w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a deponowane czyli składowane są na nim tylko i wyłącznie odpady, które poddano wcześniejszemu przetworzeniu. Co najważniejsze, są to tylko i wyłącznie takie odpady, dla których nie ma już żadnego innego zastosowania. Wysypiska zaś to tereny dzikie, na których odpady porzucane są niezgodnie z obowiązującymi przepisami, bez kontroli i jakiejkolwiek ewidencji.
P.W. Radom ma ten przywilej, że dysponuje profesjonalnym zakładem utylizacji odpadów, który pozwala na kompleksowe zagospodarowywanie odpadów. Jak przebiegają procesy technologiczne realizowane w radomskim ZUOK?
R.M. Radomski zakład jest jedną z najnowocześniejszych instalacji w Polsce. Wybudowany został w 2008 r., natomiast w roku 2019 poddano go modernizacji i rozbudowie. Segregacja dostarczanych odpadów prowadzona jest głównie mechanicznie. W zakładzie zainstalowanych jest 19 separatorów optoelektronicznych, które segregują odpady na poszczególne frakcje, takie jak m.in. tworzywa sztuczne papier, tektura i folia. Wysegregowane surowce doczyszczane są ręcznie w kabinach sortowniczych, a następnie belowane i sprzedawane do recyklerów.
Ze względu na skład i właściwości fizyko-chemiczne odpady kierowane są do różnych procesów technologicznych. Niesegregowane odpady komunalne oraz odpady zbierane selektywnie kierowane są na linię technologiczną, na której odzyskiwane są surowce wtórne
i frakcja wysokoenergetyczna. Natomiast frakcja biologiczna czyli reszki żywności, przeterminowana żywność i odpady biologiczne kierowane są do procesu kompostowania/stabilizacji w kompostowni.
Kompostownia jest to szczelny obiekt budowlany, w skład którego wchodzi 8 tuneli kompostujących oraz specjalistyczna maszyna BIOFIX. Odpady przez okres 14 dni są regularnie nawilżane, napowietrzane i przerzucane. Po tym okresie materiał jest wyładowywany na plac magazynowania i dojrzewania w celu dalszego procesu technologicznego. Podkreślić należy, że cały proces kompostowania jest monitorowany, a jego efektem jest uzyskanie materiału o określonych parametrach fizyko-chemicznych, które pozwalają na jego zdeponowanie na składowisku. Dlatego właśnie odpad kierowany na składowisko jest stabilny biologicznie, co ogranicza jego negatywne oddziaływanie na środowisko.
Osobno zbierane są odpady zielone. Po odpowiednim przygotowaniu kierowane są one do kompostowni, gdzie przez 21 dni odbywa się proces intensywnego kompostowania, a następnie prowadzony jest proces dojrzewania. W tym wypadku efektem końcowym jest produkt o nazwie radkuś tj. polepszacz uprawy roślin. Nadmienić należy, że od kilku lat są stali odbiorcy tego materiału, a sam „radkuś” cieszy się dużym powodzeniem zarówno wśród kupujących jak i mieszkańców np. na festynach ekologicznych.
Stare meble, dywany i inne odpady wielkogabarytowe zbierane w sposób selektywny poddawane są odzyskowi poprzez wysegregowanie drewna, metali i tworzy w sztucznych, którym dawane jest nowe życie. Dzięki temu odpady trafiają do ponownego wykorzystania,
a tylko ich pozostałości kierowane są na składowisko.
P.W. ZUOK wybudowany został w roku 2008, a kilka lat później poddano go modernizacji. Na czym ona polegała i jaki jest jej wpływ na funkcjonowanie zakładu i osiągane efekty odzysku?
R.M. Rozwój technologii i wymagania stawiane gospodarce odpadami przez zmieniające się regulacje prawne po kilku latach eksploatacji zakładu ujawniły potrzebę jego udoskonalenia. Celem zwiększenia ilości odpadów odzyskiwanych do ponownego wykorzystania czyli recyklingu podjęto decyzję o modernizacji i rozbudowie linii segregacji. Zmodernizowana linia, po rozbudowie, zapewnia przetwarzanie 210 tyś. ton zmieszanych odpadów komunalnych rocznie, przy początkowej wydajności 112 tyś. ton.
Pozwala to na osiągnięcie możliwie najwyższego poziomu odzysku materiałowego surowców wtórnych, frakcji przewidzianej do odzysku energetycznego oraz frakcji do przetwarzania biologicznego. Zastosowane nowe rozwiązania technologiczne pozwalają na przetwarzanie odpadów komunalnych zbieranych selektywnie z różnych systemów zbiórki. Dzięki temu zwiększeniu uległy poziomy odzysku tworzyw sztucznych, papieru i metali, jako frakcji materiałowych kierowanych do recyklingu.
Poprawia to efektywność sortowania i zapewnia wariantowość pracy instalacji. Należy pamiętać, że obowiązujące przepisy nakładają na gminy odpowiedzialne za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od swoich mieszkańców obowiązek osiągniecia określonych poziomów odzysku. Na 2026r jest to 56%. Osiągniecie takiego poziomu możliwe jest jedynie poprzez zwiększenie selektywnego zbierania odpadów nadających się do ponownego wykorzystania tj. opakowań szklanych, butelek pet czy też makulatury. Podkreślić należy, że wszystkie odpady zebrane selektywnie muszą być jeszcze poddane przetworzeniu na linii technologicznej, aby podzielić je wg asortymentu przed przekazaniem do recyklerów. Dlatego np. butelki pet musimy podzielić na białe, niebieskie i zielone.
P.W. Jaką rolę w tym systemie odgrywa składowisko odpadów?
R.M. Przede wszystkim na składowisku mogą być deponowane tylko i wyłącznie odpady komunalne po przetworzeniu. Do unieszkodliwienia poprzez składowanie kierowane są więc jedynie pozostałości po mechaniczno – biologicznym procesie przetworzenia, które spełniają określone standardy. Nadmienić należy, że wszystkie odpady mające cechy surowców wtórnych lub te dla których istnieje inny sposób zagospodarowania kierowane są do ponownego wykorzystania. Składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne eksploatowane jest od 1986 roku. Po wykorzystaniu planowanej objętości i nagromadzeniu odpadów zostanie ono poddane rekultywacji. Proces ten polega na zabezpieczeniu terenu i nadaniu mu nowych funkcji użytkowych. Teren składowiska będzie rekultywowany w kierunku leśnym, aby nawiązać do otoczenia. Składowisko zostanie technicznie zamknięte zgodnie z obowiązującymi standardami, a przez okres kolejnych 50 lat prowadzony będzie monitoring jego wpływu na środowisko.
P.W. Obecnie eksploatowane składowisko odpadów ma określoną i ograniczoną pojemność, dlatego są plany budowy nowego składowiska. Czy jest jakaś alternatywa dla jego niewybudowania? Wiemy przecież, że pojawiają się głosy nakłaniające do zablokowania inwestycji.
R.M. Nowoczesność wybranych przy projekcie budowy składowiska odpadów rozwiązań technologicznych i maksymalne ograniczenie ich negatywnego wpływu na środowisko naturalne były dla nas najważniejsze. Obecnie stawiane wymagania przy lokalizacji i budowie składowisk odpadów wymuszają na inwestorach zaawansowane rozwiązania inżynieryjnie, których głównym celem jest maksymalna ochrona środowiska. Ustawodawca w rozporządzeniu w sprawie składowisk określił wymagania co do lokalizacji, budowy i monitoringu obiektu. Podkreślenia wymaga fakt, iż etap budowy składowiska poprzedzony jest uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Dlatego w Radomiu przed przystąpieniem do procesu inwestycyjnego zlecono szereg badań geologicznych i hydrogeologicznych oraz wykonano raport oceny oddziaływania na środowisko. Na etapie uzyskiwania decyzji organy odpowiedzialne za ochronę środowiska tj. Marszałek Województwa Mazowieckiego, Sanepid, RDOŚ, Wody Polskie wydały pozytywne opinie co do lokalizacji i potrzeby budowy obiektu. Dochowano wszelkiej staranności, aby procedury były zachowane, a uzyskane decyzje prawomocne.
Zdajemy sobie sprawę, że są głosy przeciwne powstaniu nowego składowiska, a niektórzy błędnie uważają, że nie będzie kontroli i nadzoru nad planowanym obiektem. Nic bardziej mylnego. Obowiązuje przecież Krajowa Baza Danych o Odpadach, służąca do ewidencji i sprawozdawczości w zakresie gospodarki odpadami oraz opakowaniami.
Reguluje ona działania związane z wprowadzaniem produktów i opakowań na rynek oraz z wytwarzaniem, transportem, magazynowaniem oraz utylizacją odpadów. Baza pozwala na śledzenie ścieżki odpadu od miejsca jego wytworzenia do końcowego zagospodarowania, unieszkodliwienia. Ma na celu wyeliminowanie postepowania z odpadami w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami i daje gwarancję jego funkcjonowania bez szkody dla mieszkańców i środowiska.
Nie ma innej drogi. Niewybudowanie nowego składowiska będzie skutkować dwu, a może nawet trzykrotnym wzrostem cen za zagospodarowanie odpadów dla mieszkańców oraz wymuszonym ograniczeniem ilości odpadów przyjmowanych do ZUOK, skutkującym koniecznością redukcji zatrudnienia. Negatywne efekty takiego rozwiązania odczujemy wszyscy.
P.W. Dziękuję bardzo za rozmowę. Proszę Państwa, Gościem Dnia Radia Radom był pan Radosław Matysiak, zastępca dyrektora Działu Produkcji spółki Radkom w Radomiu. Dziękuję panu bardzo.
R.M. Dziękuję, panie redaktorze. Dziękuję państwu.
